Μαρμάρινη κεφαλή κόρης από την Ακρόπολη Αθηνών (περ. 490 π.Χ.). Μουσείο Ακροπόλεως, Νο. 684. Αρχαιολογική Εφημερίς 1883, πίν. 6.
Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια που μου εξαντλεί τους αγκώνες και δεν ξέρω που να τ’ ακουμπήσω
Γιώργος Σεφέρης, Μυθιστόρημα Γ΄ (1940)
Λεπτομέρεια από το «Δαχτυλίδι του Νέστορος» (περ. 16ος αι. π.Χ.). Ashmolean Museum. A. Evans, The Palace of Minos III (1930), πίν. XXa.
Στη νυχτιά μας μια πυγολαμπίδα, των αρχαίων η μνήμη, ψευτοφέγγει
Κωστής Παλαμάς, Μολώχ (1904)
Άγαλμα νεαρού, έργο του Στεφάνου (περ. 50 π.Χ.). Ρώμη, Villa Albani. Annali dell’Instituto di Corrispondenza Archeologica 37 (1865), πίν. D.
Τ’ αγάλματα είναι για να τα κοιτάς και να καταλαβαίνεις μια χαρά
μέσα σου

Ελένη Σαράντη, Ο κήπος με τ’ αγάλματα (1980)
Σκηνή αμαζονομαχίας (4ος αι. π.Χ.). Kunsthistorisches Museum Wien. A. de Laborde, Collection des vases grecs de Mr. le Comte de Lamberg (1813), πίν. XX.
Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου στις αμμουδιές του Ομήρου
Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί (1959)
Ψηφιδωτό στην Αγία Σοφία, Κωνσταντινούπολη (10ος αι. μ.Χ.). W. Salzenberg, Alt-christliche Baudenkmale von Constantinopel (1854), πίν. XXVII.
Πιάνω τ’ αρχαίο χέρι σου, Ελλάδα μου, φιλάω τον πικρό σφυγμό σου και αφουγκράζομαι
Θανάσης Βενέτης, Σε σύννεφα της τρέλλας (1984)

Στόχος της 9ης και προτελευταίας διάλεξης είναι να εξετάσει τη σχέση ανάμεσα στην αρχαιολογία και μια άλλη επιστήμη που τις τελευταίες δεκαετίες ερευνά το απώτερο παρελθόν των πληθυσμών: την πληθυσμιακή γενετική. Η μελέτη τόσο κλασικών γενετικών δεικτών όσο (και κυρίως) περιοχών του DNA ζώντων και αρχαίων πληθυσμών μέσα από σύγχρονες εργαστηριακές και υπολογιστικές τεχνικές έχει εξελιχθεί σε μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική δραστηριότητα. Μια δραστηριότητα που ενίοτε φιλοδοξεί να πει την τελευταία λέξη σε επί μακρόν ανοιχτά και δυσεπίλυτα προβλήματα αρχαιολογικής, γλωσσολογικής και γενικότερα πολιτισμικής φύσεως. Σε ποιο βαθμό επιτυγχάνεται όμως κάτι τέτοιο; Τι μπορούν εν τέλει να μας πουν και τι όχι οι μελέτες της πληθυσμιακής γενετι­κής;

Η πολύπλευρη κριτική που μπορεί να ασκηθεί στις δύο κυριότερες θεωρίες για την κοιτίδα και διασπορά των ινδοευρωπαϊκών γλωσσών, την θεωρία Κουργκάν και την «ανατολιακή υπόθεση» του Colin Renfrew, μοιάζει να μεταφέρει χρονικά την προοπτική λύσης του ινδοευρωπαϊκού προβλήματος σε επί μακρόν ανέγγιχτες περιόδους της προϊστορίας. Στόχος της 8ης διάλεξης είναι να εκθέσει κριτικά τις διάφορες προσεγγίσεις περί της ενδεχόμενης παλαιολιθικής συνέχειας των γλωσσικών οικογενειών, συμπεριλαμβανομένης της ινδοευρωπαϊκής.

 

footer

 

Click to listen highlighted text! Powered By GSpeech